* چگونه سرکشی شدت می گیرد؟ 

-سرکشی بمرور زمان به وجود می آید.یک شبه ایجاد نمی شود و بیشتر مواقع رفتاری است که با گذشت زمان رخ میدهدو ناشی از الگوی تعامل هایی است که در ابتدا شیوه های فرزندپروری رایج بنظر میرسد.
بمرور زمان تعامل های ما با فرزندان در حال رشدمان مطلوبتر می شود حتی اگر توصیه و نصیحت مان برایش قابل قبول و پذیرفتنی نباشد.
اکثر نوجوانا سرکش مشاجره ریاد. بی احترامی . پرخاشگری و ستیزه جویی را نشان میدهند . چون میدانند برایشان کارساز  است.

چرا یک نوجوان چنین رفتاری در پیش میگیرد: 
اهداف چندگانه دارد : 
                           - دست از سرش بردارید و راحتش بگذارید
                           - بدست آوردن وقت کوتاه برای انجام فعالیت های مورد نظر و علاقه خود 
                           - شاید برای جلب توجه بیشتر ناسازگاری را در  پیش می گیرد/وقتی بهر دلیلی توجه مان به نوجوان کم باشد(حتی زمانیکه رفتار مثبت دارند)                               ولی این رفتار منفی آنها مورد توجه قرار گیرد( ما به آنها نا خواسته پاداش میدهیم) .و این سبب تداوم رفتار آنها میشود. 
                           - رسیدن به خواسته های غیراصولی و نابجا /زمانی که والدین نمی توانند نافرمانی را تحمل کنند این مورد اتفاق می افتدو به آن تن میدهند.

*اگر گستاخی نوجوان بطور ناگهانی شروع شود باید به: قلدری و زورگویی در مدرسه . آزار جنسی و شروع مصرف مواد فکر کرد و آنها را مورد بررسی قرار داد. 

* جبر و زور مهمترین مسئله است. 

عبارت است از: استفاده از کلمات منفی . پرخاشگرانه . خصمانه یا سایر کلمات تهدیدآمیز برای وادار کردن دیگران به انجام کاری که می خواهید.                    

درماندگی آموخته شده / learned helplessness 

این موضوع زمانی اتفاق می افتد که به نظر می رسد هیچ کدام از رفتارهای مقابله ای شما کارساز نیستند . نمیدانید دفعه بعد چکار کنید و نمیتوانید مشکل را حل کنیدو آموخته های قبلی شما به شما احساس درماندکی میدهد و شما به این نتیجه رسیده اید که هر کاری انجام دهید ظاهرا وضعیت را بدتر می کند.

باید راهکار و راهبرد شما تغییر کند ./باید از تهدید دست بردارید .متوسل به خشونت نشوید و تسلیم نشوید / البته گفتنش آسانتر از انجام آنست./باید در مقابل سرکشی کار متفاوتی انجام دهید تا نوجوان شما فرمانبردارتر شود/ شما گامبهگام درماندگی را فراموش می کنید.

* عواملی که در بروز سرکشی نقش دارند: 

1- خصوصیات نوجوان شما :
خصوصیات ذاتی همانند شخصیت و خلق و خو می توانند زمینه ساز سرکشی باشند.
عوامل موثر در :وجود بیماریهای روانپزشکی ( اختلال بیش فعالی و کم توجهی - اختلال دو قطبی - افسردگی و ...)- هیاجانات بیشتر مرتبط با این سنین (تحریک پذیری بیشتر - خود مهارگری ضعیف تر - تکانشی تر بودن و ...)

2- خصوصیات والدین
وجود هر گونه استرس و اختلال روانپزشکی در والدین - وجود نواقص جسمانی و ناتوانی در والدین - مشکلات رفتاری یا الگوهای رفتاری والدین - داشتن باورهای خاص شخصی . اعتقادی . اجتماعی و ...نزد والدین - وجود تحریف های شناختی در والدین 

3- استرس :
استرس هم در والدین و هم نوجوانان تاثیری نامطلوب بر روابط فی مابین دارد. مشخصا استرس صبر و تحمل را کم میکند/ موجب واکنش های تند و اغرق آمیز می شود.

4- سبک فرزند پروری
ما بیش از همه میتوانیم روی این عامل تاثیر گذار باشیم/ سبک فرزند پروری به شیوه پاسخ والدین نسبت به رفتار نوجوان دلالت دارد. 
سبک فرزندپروری به شیوه پاسخ شما به رفتار نوجوانان دلالت دارد.انتظار این است که شما بیشترین قدرت کنترل را داشته باشید.اساسا هیچکدام از ما واقعا نمی تواند فردی را تغییر دهد ولی آنچه که می توانیم تغییر دهیم طرز رفتار و تا حدی فکر و احساس مان است. 
* آیا لازم است به درخواست هایتان از نوجوان ادامه دهید؟ بعنوان مثال : از انجام کار روزمره خاصی را توسط او اجتناب کنید ( ردیف کردن لباس ها - ساعت خواب معین یا انجام کاری در خانه ) این رفتار سبب کاهش تعارض های احتمالی می شود.

* مهارت حل مساله و مهارت های ارتباطی :
 
نمی توان فقط به نوجوان امر و نهی کنید.شما در تایید اهتمام ورزی نوجوان به استقلال طلبی باید راه تازه ای بیابید تا بطور مشترک مسایل را حل کنید و راههایی برای ارتباط و احترام متقابل پیدا کنید.

* باز سازی باورهای ناکار آمد

باورها و انتظارات نادرست درباره یکدیگر و پویایی های بین والدین و نوجوانان مثل باروتی اند که به تعارض های والد - نوجوان دامن زده و می تواند شدت سرکشی را افزایش دهد. 

* درک ساختار و بنیاد خانوادگی تان

با توجه به سطح تغییر نوجوان به علت بلوغ لازم است سطوح کنترل و نظارت والدینی تغییر پیدا کند که البته می تواند باعث تعارض و سرکشی نوجوانان شود. یکی از نکات مهم هماهنگی بین والدین است.

* سرکشی فرایندی بسیار پیچیده است و مسبب این سرکشی فقط فرزند شما نیست .بلکه خصوصیات ذاتی هم شما و هم نوجوانتان .محرک های تنش زایی که ممکن است کنترل کمی روی آنها دارید. تغییرات روانشناختی و جسمانی دوره نوجوانی .روابط مختلفی که در خانواده طی سالها شکل گرفته اند و حاصل سبک خود شما بعنوان والد هستند همگی در این موضوع نقش دارند. به این دلایل دقیق تر این است که بگوییم :
" خانواده و نه نوجوان با مشکل سر کشی مواحه است ". 

* یک تمرین :
1- هر روز به تعامل های خود و نوجوانتان نگاه دقیق تری بیاندازید و هر تعارضی را یاد داشت کنید. 
2- شرح دقیقی از ماجرا را بنویسید .مثال: در خواست شما چه بوده و رفتار نوجوان چه . 
3- بعد از یک هفته بررسی کنید که چه چیزی در همه آنها یکسان است؟ و چه چیزی متفاوت است؟ آیا به شکل های یکسان بوده یا خیلی فرق دارد؟ و چه چیزی باید تغییر کند؟ 
4- هم اکنون سعی نکنید فقط فرزندتان را مقصر بدانید بلکه به نقشی که خود دارید فکر کنید .چه چیزی در شروع و تشدید تعارض نقش دارد و آیا می توان به چیزی دیگری فکر کرد یا به شکلی دیگر رفتار کرد؟ 


ادامه دارد....